De mensen die mij kennen weten dat ik een IT-er ben. En mensen die mij niet kennen zullen daar ook gauw genoeg achter komen, door het te vragen: "wat voor werk doe je?", of doordat ze het van iemand anders horen "hij doet wat met computers..".
Dan wordt (mogelijk) de aanname gedaan dat ik er een voorstander van ben om "alles digitaal te maken". Nou... nee.
Mijn moeder doet flink wat dingen met de digitale tools die we nu hebben. Online naar de Arbeidsvitaminen luisteren. Mailtjes sturen en ontvangen. Websites bekijken. Maar ook zaken op de "ouderwetse" manier, waaronder dus "niet telebankieren". Waarbij mijn moeder ook wel eens gezegd is dat ze verbaasd is dat ik haar niet meer die kant "opgeduwd heb". Dat doe ik niet, omdat ik voorstander ben van "vrije wil". Als iemand iets niet wil en het kan ook op een andere manier, waarom zou je dan veranderen? Tevens zag ik altijd al de risico's van online betalen. De potentie om daar op slinkse manieren misbruik van te maken. Als je iets niet hebt, dan kan er ook geen misbruik van gemaakt worden.
Ook probeer ik altijd te kijken naar "hoe zou ik het vinden, als ik in die positie zit?". Want iedereen die nu met zijn/haar hoofd schudt en zegt "dat is toch hardstikke makkelijk!" vergeet dat het voor jou nu inderdaad makkelijk is. Maar hoe gaat dat over 30, 40 jaar? Als jij een "oldtimer" geworden bent, de digitale transitie doorgezet is en je inmiddels niet meer met ipads, tablets werkt, maar een soort bril op hebt, waarbij je in de ruimte je schermen ziet en je met je vingers "in de lucht" zaken moet aanklikken. Als je last krijgt van staar, je ogen wat minder scherp worden. Je licht reumatisch bent en elke keer het belasten van je schouders zorgt voor pijn als je tig dingen "in de lucht moet aantikken"? Dan verzucht je misschien "hadden we nog maar die makkelijke iPad", waar mensen nu misschien verzuchten "even dat formuliertje via de post opsturen werkte prima, binnen een paar dagen waren zaken geregeld, geen gedoe".
Het probleem is ook vaak dat ontwikkelaars, de overheid en/of bedrijven die bezig zijn met digitalisering "volledig doorslaan". Ze komen met een alternatief voor hun huidige product of workflow. En dat werkt prima. Maar na verloop van tijd wordt gezegd "dan wordt dit nu het enige product/ de enige workflow". Dus de mensen die het nog op de oude manier willen doen zullen zich moeten aanpassen of kunnen beter dood gaan (nou ja... ze worden vriendelijk de deur gewezen, probeer het maar bij een ander). Je ziet het ook aan de reclame op TV, als je wat minder digitaal vaardig bent, wordt geadviseerd om naar de bibliotheek te gaan en je daar bij te laten scholen. Mooi dat die mogelijkheid er is voor mensen die daar wel in geïnteresseerd zijn en die op die manier "doorstromen". Maar je hebt ook een groep mensen die of de interesse niet heeft, de vaardigheden niet heeft, de financiële middelen niet heeft of om andere redenen niet mee kan of wil doen. Want om die "app" te gebruiken heb je de meest recente en dure iPad of iPhone nodig, omdat die goedkopere refurbished iPad die je kunt kopen alweer te oud is.
Een paar voorbeelden.
1a. Totale afhankelijkheid van je mobiele telefoon.
Ik ben een liefhebber van muziek en bezoek dus vaak concerten. Vroeger had je nog een PDF, kon je dat ding uitprinten en zo had je een "analoge back-up" bij je. Vaak kan dat nu niet meer en zijn concerten "digital only". Dus om binnen te komen moet je een mobiel met werkende internetconnectie hebben. En ook je Ticketmaster-inloggegevens. Ik heb een keer gehad dat ik uitgelogd was en het inloggen alleen kon met een code die in een e-mail naar mij gemaild was. Dat mailadres stond dus niet op de mobiel, alleen thuis in Outlook ingesteld. Gelukkig deed ik dit thuis en had ik bij het concert geen probleem, maar stel je voor dat ik na 1.5 uur rijden bij de Ziggo Dome sta en niet binnen kan komen. Even snel naar huis en weer terug rijden? Dat gaat niet lukken....
1b. Totale afhankelijkheid van je mobiele telefoon.
De Ziggo Dome had jarenlang kluisjes waar je een 2 euro-munt in gooide, jas en andere zaken erin. Sleutel met een nummer in je broekzak, aan het eind van de avond sleutel pakken, naar het juiste kluisje, openen, spul eruit en naar huis. Nu is ook dit "digital-only". Dus eerst een QR-code scannen, online betalen en via de online site kun je het kluisje weer openen. Ik zit met smart te wachten tot een hackersgroep die site een goede DDOS geeft, waardoor alles onbereikbaar is en honderden mensen boos bij de balie staan omdat ze hun kluisje niet meer open kunnen krijgen. Eerlijkheidshalve moet ik wel zeggen dat je ook gewoon een garderobe hebt (waar je kunt pinnen), dus er is wel een alternatief. Wat ik nu dus ook gebruik.
1c. Totale afhankelijkheid van je mobiele telefoon.
In de bioscoop nog even wat drinken kopen. Als Unlimited Member heb je standaard korting. Maar mijn telefoon geeft aan dat ik op 100% van mijn dataverbruik zit en mijn verbinding dus "vertraagd wordt". De app kan hier niet mee omgaan, dus die korting loop ik mis. Zit niemand bij de kassa en die zal "zonder de app" waarschijnlijk ook niets voor je kunnen betekenen.
2. Parkeren? Eerst het menu doorlopen a.u.b.
Achter de Schrans in Leeuwarden (en in de Schans) kun je parkeren. Vroeger gooide je daar een euro of een 2 euromunt in, kwam er een kaartje, die deed je voor je raam en je kon naar de winkel. Nu moet je eerst aangeven of je het standaard of dagtarief wilt betalen. Daarna moet je jouw kenteken invoeren. Na een tijdje wachten kun je dan je tijd invoeren. Dat duurt ook even. Daarna kun je met je pinpas betalen. Ook dat duurt weer even. Per "klant" duurt het nu dus ongeveer een minuut. Als er 4 mensen voor de automaat staan doe ik dus een "hier heb ik geen tijd voor actie" en ga snel naar de winkel(s) zonder te betalen.
3. Om onze dienstverlening aan u te verbeteren...
Als IT-er zit ik dagelijks minimaal 8 uren naar een scherm te turen. Als ik nog meer uren naar dat scherm tuur, dan doe ik dat uit vrije wil. Niet omdat één of andere leverancier, bedrijf waar ik een relatie mee heb het vrolijke bericht stuurt "Om de dienstverlening te verbeteren gaan we jouw gegevens nu via onze "mijn omgeving" inzichtelijk maken / via de mail naar je sturen, zodat we je geen post meer hoeven sturen.". Dan ga ik heel snel naar de optie om expliciet aan te geven dat ik dit "gewoon via de post wil ontvangen". Als je overspoeld wordt met digitale informatie, als je niet elke dag 25 "mijn omgevingen" wilt hoeven controleren, dan wil je gewoon die informatie in je brievenbus ontvangen. Is ook een stuk rustiger voor je ogen.
Na deze klaagzang een compliment aan de Belastingdienst. Omdat het voor het aangeven van je inkomstenbelasting nog steeds mogelijk is om een papieren versie aan te vragen. Dat moet wel telefonisch gedaan worden, maar het is wel via een gratis telefoonnummer. Zelf gebruik ik al jaren de digitale variant, gegevens zijn bijna altijd volledig en correct ingevuld. Dus het is eigenlijk "alleen maar" controleren of wat ingevuld is klopt en volledig is en daarna kun je 'm indienen. Zoals wij Friezen zeggen "it koe minder!".